Jump to content

Chisankho Chachikulu cha Zambia cha 2026

Kuchokera ku Wikipedia

Zisankho zazikulu zinachitika ku Zambia pa 13 Ogasiti 2026 kuti asankhe purezidenti, mamembala a Nyumba Yamalamulo, makhansala ndi apurezidenti a makhansala.[1]

Mu chisankho cha purezidenti, purezidenti wakale Hakainde Hichilema wa United Party for National Development (UPND) anali kufuna nthawi yachiwiri. running mate wake anali wachiwiri kwa purezidenti wakale Mutale Nalumango.[2] Panali oimira ena 13,[3] pomwe vuto lalikulu likuchokera kwa Brian Mundubile wa Tonse Alliance National Reconciliation Party for Unity and Prosperity (NRPUP), ndi womuyimira naye Makebi Zulu.[3] Hichilema adapambana chisankho mu gawo loyamba ndi 60.49% ya mavoti; Mundubile walandira 37.87%.[4]

Mu Nyumba Yamalamulo, UPND idapambana mavoti ambiri, ndikupeza mipando 160 mwa mipando 278. NRPUP idabwera yachiwiri, ndi mipando 76. Odziyimira pawokha, zipani zazing'ono ndi mamembala osankhidwa mwachindunji adalandira mipando 42 yotsalayo.

Mundubile adati Tanzania sanalowererepo pa chisankho. Adamangidwa mu chiwembu pamene mavoti anali kuwerengedwa, ndipo anakana kuvomereza zotsatira zake. Oyang'anira mayiko ena adanena kuti chisankhocho chinali chaufulu komanso chowonekera bwino, koma sichinali cholungama chifukwa cha kugwiritsa ntchito molakwika chuma cha boma komanso zoletsa kampeni zotsutsa. Kuukira komweko komwe kunapangitsa kuti Mundubile amangidwe kunawona kumangidwa kwa anthu ena 10 ndi imfa ya Mutotwe Kafwaya, yemwe kale anali nduna.[5][6]

  1. ↑ "Zambia ikuitana EU ngati wowonera zisankho zazikulu za 2026". www.aa.com.tr. 2025-05-21. Archived from the original on 18 Meyi 2026. Retrieved 2025-11-08. Check date values in: |archive-date= (help)
  2. ↑ Daka, Precious (2026-04-13). "HH wapita popanda wotsutsa ngati purezidenti wa UPND". Zambia: News Diggers! (in English). Archived from the original on 14 Ogasiti 2026. Retrieved 2026-08-14. Check date values in: |archive-date= (help)
  3. 1 2 "Kodi ndani omwe akupikisana kwambiri pa chisankho cha purezidenti ku Zambia?". France 24 (in English). 2026-08-10. Retrieved 2026-08-14.
  4. ↑ "Hichilema wa ku Zambia wapambana nthawi yachiwiri monga purezidenti". Al Jazeera (in English). Archived from the original on 18 Ogasiti 2026. Retrieved 2026-08-18. Check date values in: |archive-date= (help)
  5. ↑ Mfula, Chris (21 Ogasiti 2026). "Apolisi aku Zambia ayitanitsa mtsogoleri wotsutsa pambuyo pa chisankho chotsutsana". Reuters (in English). Retrieved 22 Ogasiti 2026. Nduna yakale Mutotwe Kafwaya adawomberedwa ndi mfuti panthawi ya opaleshoni. Check date values in: |access-date= and |date= (help)
  6. ↑ "Boma lati khumi ndi mmodzi adagwidwa mu chiwembu cha asilikali aku Lusaka, Mundubile wapezeka pamalo owonetsera". Lusaka Times (in English). 17 Ogasiti 2026. Retrieved 22 Ogasiti 2026. Check date values in: |access-date= and |date= (help)